Bỏ qua tới nội dung
TsuDisk

Hướng dẫn mở rộng ổ C bằng vùng trống (Unallocated) - an toàn cho các ổ khác

Dựa trên lần thực hiện thật ngày 16/11/2026 trên một máy thật: ổ C từ 265,11 GB lên 325,01 GB, không khởi động lại, không ảnh hưởng tới các ổ dữ liệu khác, WSL Ubuntu hay các dịch vụ đang chạy. Cách nhanh và an toàn nhất hiện nay: dùng TsuDisk - tsudisk ke-hoach C: để xem kế hoạch, tsudisk mo-rong C: để thực hiện. TsuDisk tự động hóa đúng quy trình dưới đây, kèm kiểm bất biến, nhật ký và hoàn tác. Tài liệu này giữ lại để hiểu từng bước và để tự làm bằng tay khi cần.


1. Vì sao lần làm này không ảnh hưởng tới dữ liệu ổ khác

Ổ cứng (GPT) có một bảng phân vùng. Mỗi phân vùng chỉ là một dòng ghi "bắt đầu ở byte X, dài Y byte". Toàn bộ thao tác dựa trên 6 nguyên tắc:

# Nguyên tắc Cách đã áp dụng
1 Chỉ động vào vùng nằm giữa C: và phân vùng kế tiếp Chỉ xoá/tạo lại phân vùng Recovery và dùng 60 GB trống phía sau nó. Dòng của G:, E:, EFI, MSR trong bảng phân vùng không bị sửa.
2 Không di chuyển dữ liệu Mở rộng NTFS chỉ "nối thêm" không gian trống vào cuối C:, không chép/dời file nào. Vì vậy chạy được ngay khi Windows đang hoạt động (online), không cần khởi động lại.
3 Không mở rộng sang vùng không liền kề 737 MB ở cuối ổ đĩa (sau E:) được để nguyên: muốn gộp vào C: phải dời toàn bộ G: và E: (150 GB). Đó chính là thao tác dễ gây mất dữ liệu nhất.
4 Kiểm tra trước, dừng ngay khi có điều bất thường Script kiểm tra kiểu ổ (GPT), vị trí Recovery, kích thước vùng trống, BitLocker, lỗi hệ thống tệp, vị trí WinRE. Sai một điều là dừng trước khi sửa gì. Có chế độ chạy thử -DryRun.
5 Sao lưu những gì sắp bị xoá/sửa Bảng phân vùng (txt + xml), BCD (bcdedit /export), ảnh WinRE (Winre.wim) đều được lưu trước khi thay đổi.
6 Tự khôi phục khi lỗi giữa chừng + kiểm tra sau Lỗi sau khi xoá Recovery thì script tạo lại Recovery ở đúng vị trí cũ và bật lại WinRE. Cuối cùng so sánh vị trí/kích thước G:, E: trước-sau.

WSL Ubuntu: đĩa của Ubuntu là một file ext4.vhdx nằm trên C: (%LOCALAPPDATA%\wsl\{...}), giới hạn ảo 1 TB. Mở rộng C: chỉ làm file này có thêm chỗ để lớn lên, không cần wsl --shutdown hay wsl --manage --resize. Vì vậy terminal, Postgres (5432), Redis (6379) và ~/projects/* không bị gián đoạn.


2. Trước khi làm: xác định bạn đang ở trường hợp nào

Mở Disk Management (Win + X → Disk Management), nhìn thứ tự các khối trên Disk 0:

Bố cục Cách xử lý Rủi ro
C: → Unallocated (liền kề ngay sau C:) Chuột phải C: → Extend Volume. Xong. Rất thấp
C: → Recovery → Unallocated (trường hợp lần này) Làm theo Mục 4 hoặc Mục 5 Thấp (có quy trình bên dưới)
Unallocated nằm trước C:, hoặc bị chặn bởi ổ dữ liệu (D:, G:...) Phải dời phân vùng bằng phần mềm bên thứ ba. Sao lưu toàn bộ ổ trước. Cân nhắc kỹ: thường không đáng. Cao
Unallocated nhỏ ở cuối ổ, liền sau ổ dữ liệu (như 737 MB sau E:) Để nguyên, hoặc Extend vào chính ổ liền kề đó (E:) Thấp nếu Extend ổ liền kề

⚠️ Không bao giờ xoá/sửa phân vùng EFI (≈100-300 MB, FAT32) hay MSR (16 MB): máy sẽ không khởi động được.


3. Chuẩn bị (bắt buộc)

  1. Sao lưu dữ liệu quan trọng ra nơi khác (ổ ngoài/đám mây). Quy trình an toàn nhưng sao lưu vẫn là lớp bảo vệ cuối cùng.
  2. Laptop cắm sạc. Mất điện giữa lúc ghi bảng phân vùng là rủi ro lớn nhất.
  3. Đóng các công cụ quản lý ổ đĩa khác (Disk Management, phần mềm phân vùng) để tránh xung đột.
  4. Mở PowerShell với quyền Administrator: Win + X → Terminal (Admin). (Từ WSL thì gọi Start-Process powershell -Verb RunAs; Windows sẽ hiện hộp thoại UAC.)
  5. Kiểm tra BitLocker: manage-bde -status C:. Nếu Protection On: mở rộng vẫn được hỗ trợ, nhưng cẩn thận hơn thì tạm dừng trước: Suspend-BitLocker -MountPoint C: -RebootCount 1, xong việc thì Resume-BitLocker -MountPoint C:. Lưu khoá khôi phục (Recovery Key) trước khi làm.

4. Cách A - Dùng TsuDisk (khuyến nghị)

tsudisk phan-tich              # xem vùng trống nào gộp được vào ổ nào
tsudisk ke-hoach C:            # in kế hoạch từng bước, không thay đổi gì
tsudisk mo-rong C: --chay-thu  # quét + sao lưu, không ghi đĩa
tsudisk mo-rong C:             # thực hiện (Terminal Admin), gõ lại chữ cái ổ để xác nhận

Phần còn lại của mục này mô tả script PowerShell bản đầu tools/extend-c.ps1 (tiền thân của TsuDisk), dành cho bố cục C: -> Recovery -> Unallocated trên Disk 0. Mọi bố cục khác đều bị từ chối, không sửa gì.

Bước 1. Chạy thử (không thay đổi gì)

cd <thư mục chứa extend-c.ps1>
powershell -NoProfile -ExecutionPolicy Bypass -File .\extend-c.ps1 -DryRun

Đọc kết quả, phải thấy đủ các dòng:

  • Recovery = partition N (... MB); free gap after it = XX GB; next partition = ...
  • C: aaa GB -> bbb GB (kích thước dự kiến hợp lý)
  • Scan result: NoErrorsFound
  • WinRE currently at partition: N (trùng số Recovery ở trên)
  • === DRY RUN OK - no changes made ===

Có dòng !!! ERROR thì dừng lại, đọc lý do (xem Mục 7).

Bước 2. Chạy thật

powershell -NoProfile -ExecutionPolicy Bypass -File .\extend-c.ps1

Thời gian khoảng 2 phút. Kết quả đúng phải có === SUCCESS ===.

Bước 3. Kiểm tra

Làm theo Mục 6.

Script làm gì (theo thứ tự)

Giai đoạn Hành động Có thay đổi ổ?
Kiểm tra GPT; phân vùng ngay sau C: là Recovery; vùng trống ≥ 50 GB; quét NTFS Repair-Volume -Scan; BitLocker; vị trí WinRE Không
Sao lưu partitions-before-*.txt/.xml, bcd-backup-*, reagentc /info Không
1 reagentc /disable (Windows tự chép Winre.wim về C:\Windows\System32\Recovery) + chép thêm bản dự phòng Không đổi phân vùng
2 Xoá phân vùng Recovery cũ Có
3 Mở rộng C: tới (cuối vùng trống − 1 GB), căn theo MB Có (chỉ C:)
4 Tạo Recovery mới 1 GB ngay sau C:, NTFS, đặt GPT type + thuộc tính ẩn/bảo vệ Có
5 reagentc /enable rồi xác nhận WinRE nằm đúng phân vùng mới Không
Lỗi giữa chừng Tạo lại Recovery ở vị trí cũ (nếu đã xoá) + bật lại WinRE Khôi phục

Đổi số đĩa/đường dẫn: script cố định Disk 0 và ổ C. Log/sao lưu được ghi vào thư mục chứa script.


5. Cách B - Làm thủ công từng lệnh (hiểu rõ từng bước)

Chạy trong PowerShell (Admin). Sau mỗi bước, kiểm tra kết quả rồi mới sang bước tiếp theo.

Bước 0. Ghi lại hiện trạng (để đối chiếu và khôi phục)

$B = "C:\DiskBackup-$(Get-Date -f yyyyMMdd-HHmm)"; New-Item -ItemType Directory $B | Out-Null
Get-Partition -DiskNumber 0 | Sort-Object Offset |
  Format-Table PartitionNumber,DriveLetter,Offset,Size,GptType -AutoSize | Out-String -Width 250 |
  Tee-Object "$B\partitions-before.txt"
bcdedit /export "$B\bcd-backup"
reagentc /info | Tee-Object "$B\reagentc-before.txt"

Ghi lại: số phân vùng Recovery (dòng có GptType {de94bba4-...}), cùng Offset/Size của tất cả ổ dữ liệu khác.

Bước 1. Kiểm tra sức khoẻ ổ C

Repair-Volume -DriveLetter C -Scan     # phải ra NoErrorsFound

Có lỗi thì chạy chkdsk C: /f (cần khởi động lại), sửa xong mới tiếp tục.

Bước 2. Tắt WinRE (bảo toàn ảnh khôi phục)

reagentc /disable
Test-Path C:\Windows\System32\Recovery\Winre.wim     # PHẢI là True
Copy-Item C:\Windows\System32\Recovery\Winre.wim "$B\Winre.wim"

Ra False thì dừng lại, chạy reagentc /enable và không làm tiếp.

Bước 3. Xoá phân vùng Recovery cũ

diskpart
  list disk
  select disk 0
  list partition                 ← xác định ĐÚNG số phân vùng Recovery (≈ 500 MB-1 GB, nằm sau C:)
  select partition 4             ← thay 4 bằng số đúng
  detail partition               ← kiểm tra lại: Type = de94bba4-06d1-4d40-a16a-bfd50179d6ac
  delete partition override
  exit

⚠️ Đây là bước dễ nhầm nhất: luôn dùng detail partition để xác nhận trước khi delete.

Bước 4. Mở rộng C: (chừa 1 GB cho Recovery mới)

$max = (Get-PartitionSupportedSize -DriveLetter C).SizeMax
$new = [math]::Floor(($max - 1GB) / 1MB) * 1MB
"{0:N2} GB" -f ($new/1GB)          # kiểm tra con số hợp lý
Resize-Partition -DriveLetter C -Size $new

Bước 5. Tạo phân vùng Recovery mới ngay sau C:

$c = Get-Partition -DriveLetter C
($c.Offset + $c.Size) / 1KB        # = OFFSET_KB, dùng ở lệnh dưới
diskpart
  select disk 0
  create partition primary offset=OFFSET_KB
  format quick fs=ntfs label="Recovery"
  set id=de94bba4-06d1-4d40-a16a-bfd50179d6ac override
  gpt attributes=0x8000000000000001
  exit

Chỉ định offset để diskpart không đặt nhầm phân vùng vào vùng trống khác (ví dụ 737 MB cuối ổ).

Bước 6. Bật lại WinRE

reagentc /enable
reagentc /info      # Windows RE status: Enabled; location ...\partitionN\Recovery\WindowsRE

6. Kiểm tra sau khi làm (cả hai cách)

Get-Partition -DiskNumber 0 | Sort-Object Offset | Format-Table PartitionNumber,DriveLetter,Offset,Size,GptType -AutoSize
Get-Volume | Format-Table DriveLetter,FileSystemLabel,HealthStatus,Size,SizeRemaining
reagentc /info

Danh sách kiểm tra:

  • Chưa làm: Offset và Size của mọi ổ dữ liệu khác (G:, E:...) giống hệt file partitions-before
  • Chưa làm: C: lớn hơn đúng như dự kiến, HealthStatus = Healthy
  • Chưa làm: Có phân vùng Recovery {de94bba4-...} khoảng 1 GB ngay sau C:
  • Chưa làm: Windows RE status: Enabled
  • Chưa làm: Trong WSL: df -h /mnt/c thấy dung lượng trống tăng; dịch vụ vẫn chạy (ss -ltn)
  • Chưa làm: (Nếu đã tạm dừng) Resume-BitLocker -MountPoint C:

Kết quả lần 16/11/2026 để tham khảo:

Phân vùng Offset (byte) Trước Sau
C: 227 540 992 265,11 GB 325,01 GB
Recovery 284 890 759 168 → 349 203 070 976 917 MB 1 024 MB
G: 350 276 812 800 120 GB 120 GB (không đổi)
E: 479 124 783 104 30 GB 30 GB (không đổi)

7. Xử lý sự cố

Tình huống Cách xử lý
Script báo Partition right after C: is not a Recovery partition Bố cục khác. Xem lại Mục 2, không ép script chạy.
C: volume scan reported ... chkdsk C: /f, khởi động lại, chạy lại script.
reagentc /disable lỗi Không làm tiếp. Kiểm tra reagentc /info; WinRE có thể đang hỏng, cần sửa riêng.
Lỗi sau khi đã xoá Recovery, trước khi mở rộng C: Script tự tạo lại Recovery ở đúng vị trí cũ. Làm tay: Bước 5 với offset = Offset cũ / 1024 và size= (MB) cũ, rồi reagentc /enable.
Lỗi sau khi đã mở rộng C: nhưng chưa tạo Recovery Không mất dữ liệu. Chỉ cần làm Bước 5 + Bước 6. Kể cả không tạo Recovery, reagentc /enable vẫn dùng được Winre.wim trên C:.
reagentc /enable báo lỗi do mất Winre.wim Chép lại từ bản dự phòng: Copy-Item <backup>\Winre.wim C:\Windows\System32\Recovery\Winre.wim rồi reagentc /enable.
Không khởi động được (hiếm, chỉ khi lỡ tay sửa EFI/BCD) Khởi động từ USB cài Windows → Repair → Command Prompt → bcdedit /import <bản bcd-backup> hoặc bcdboot C:\Windows.

8. Dọn dẹp

Dùng máy bình thường vài ngày. Nếu reagentc /info vẫn báo Enabled thì có thể xoá file dự phòng Winre-backup-*.wim (≈ 783 MB) để lấy lại dung lượng. Giữ lại các file log, partitions-* và bcd-backup-* (rất nhỏ).

9. Tóm tắt nhanh (lần sau)

  1. Disk Management: xác nhận bố cục C: → Recovery → Unallocated.
  2. Sao lưu dữ liệu quan trọng, cắm sạc, lưu khoá BitLocker (nếu có).
  3. PowerShell (Admin): .\extend-c.ps1 -DryRun → đọc kết quả.
  4. .\extend-c.ps1 → thấy === SUCCESS ===.
  5. Đối chiếu Mục 6: các ổ khác không đổi Offset/Size, WinRE Enabled.

Nguồn trang: docs/HUONG-DAN-MO-RONG-O-C.md trên GitHub.